Сўнгги кунларда Тошкент кўчаларида Миллий гвардия ходимларининг отларда патруллик қилаётгани жамоатчилик эътиборини тортди. Айримлар буни тартибни сақлашнинг самарали ва салобатли усули сифатида баҳолаётган бўлса, бошқалар замонавий мегаполис учун бундай ёндашув қанчалик мақбуллиги ҳақида саволларни ўртага ташламоқда.

Масалага ҳиссиёт билан эмас, амалий ва илмий нуқтаи назардан ёндашиш зарур.

Аввало, отлиқ патрулларнинг айрим афзалликлари бор. Отда ҳаракатланаётган ходим баландроқ нуқтадан атрофни кузатиши, одамлар гавжум жойларда автомобиль кира олмайдиган ҳудудларда хизмат олиб бориши мумкин. Бундан ташқари, отлар айрим жамоат тадбирлари ва боғларда профилактик хизмат учун қулай восита ҳисобланади.

Аммо Тошкент каби йирик шаҳарда бу тизим қатор саволларни ҳам туғдирмоқда.

Энг аввало, инфратузилма масаласи. Шаҳар кўчалари автомобиллар, автобуслар, велосипедлар ва пиёдалар ҳаракати учун мослаштирилган. Отларни суғориш, дам олдириш ёки табиий эҳтиёжларини санитария талабларига мувофиқ бажариши учун махсус шароит деярли мавжуд эмас. Агар отлиқ патруллар мунтазам фаолият юритадиган бўлса, унда улар учун махсус отхоналар, парвариш марказлари, ветеринария назорати, суғориш пунктлари ва бошқа инфратузилмаларни яратиш зарур бўлади. Бу эса қўшимча маблағ ва доимий харажатларни талаб қилади.

Иккинчи муҳим масала – гигиена. Отларнинг нажаси ва сийдиги очиқ кўчаларда қолиши санитария ҳолатига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Айниқса ёзнинг иссиқ кунларида ҳид, ҳашаротлар кўпайиши ҳамда йўлларнинг ифлосланиши аҳолининг ҳақли эътирозларига сабаб бўлиши мумкин. Замонавий шаҳарларда санитария меъёрларига қатъий риоя қилиш жамоат саломатлигининг муҳим омилидир.

Яна бир жиҳат – ҳаракат хавфсизлиги. От – тирик мавжудот. Кутилмаган шовқин, автомобил сигналлари ёки фавқулодда вазиятларда у чўчиб кетиши мумкин. Бундай ҳолатларда пиёдалар, айниқса ёш болалар ва кексалар учун ноқулай ёки хавфли вазиятлар юзага келиши эҳтимолдан холи эмас. Айрим болалар отларни яқин масофада кўриб қўрқиши ҳам мумкин.

Бугунги дунё тажрибасига назар ташласак, кўплаб ривожланган давлатларда отлиқ патруллар бутунлай йўқолмаган. Бироқ улар асосан сайёҳлик ҳудудлари, истироҳат боғлари, оммавий тадбирлар ёки махсус операцияларда қўлланилади. Кундалик шаҳар патруллари эса тобора замонавий технологиялар билан алмаштирилмоқда.

Шу нуқтаи назардан, Тошкент шароитида электр мотоцикллар, скутерлар ёки ихчам патрул транспортларидан фойдаланиш кўпроқ самара бериши мумкин. Улар тезкор, экологик жиҳатдан нисбатан қулай, эксплуатация харажатлари пастроқ ҳамда махсус парваришни талаб қилмайди. Бундан ташқари, бундай воситалар шаҳар транспорт тизимига ҳам мослашган.

Албатта, Миллий гвардиянинг асосий мақсади – жамоат хавфсизлигини таъминлаш. Қайси воситадан фойдаланиш эса айнан шу мақсадга энг самарали хизмат қилиши керак. Агар отлиқ патруллар фақат айрим боғлар, тарихий масканлар ёки тантанали тадбирлар учун мўлжалланган бўлса, бу тушунарли қарор бўлиши мумкин. Аммо уларни замонавий мегаполиснинг кундалик патруль хизматига кенг жорий этишдан олдин иқтисодий самарадорлик, санитария, инфратузилма ва хавфсизлик омиллари чуқур таҳлил қилиниши мақсадга мувофиқ.

Замонавий шаҳар бошқарувида ҳар қандай янгилик, аввало, амалий натижа, фуқаролар қулайлиги ва жамоат саломатлиги мезонлари билан баҳоланиши керак. Шу боис, Тошкент кўчаларида отлиқ патруллар масаласи ҳам кенг жамоатчилик ва мутахассислар иштирокида очиқ муҳокама қилиниши мақсадга мувофиқ.