Қаҳрамон Қуронбоевнинг узоқ йиллик амалдорлик фаолияти фақат лавозимдан лавозимга ўтишлар билан эмас, жамоатчиликда кескин баҳсларга сабаб бўлган ташаббус ва хатти-ҳаракатлар билан ҳам эсда қолган.

Улардан энг машҳури 2018 йилда, Қуронбоев Ўзбекистон Ёшлар иттифоқига раҳбарлик қилаётган пайтда содир бўлган.

Ўша йили у журналистлар билан учрашувда Фарғона водийсига сафари чоғида дабдабали тўй кортежини кўриб, машиналарни тўхтатгани, келин-куёвни машинадан тушириб таксига ўтқазгани ва кортеждаги бошқа автомобилларни ортга қайтарганини ўзи айтиб берган. Қуронбоев бу ҳаракатини тўйлардаги исрофгарчиликка қарши кураш ва «тартиб» ўрнатиш зарурати билан изоҳлаган.

Бу баёнот ижтимоий тармоқларда катта шов-шувга сабаб бўлди. Эътирозларнинг асосий қисми дабдабали тўйларни чеклаш ғоясига эмас, давлат ёки жамоат ташкилоти раҳбари фуқароларнинг тўйига қай даражада аралашиш ҳуқуқига эга эканига қаратилди. Тармоқларда Қуронбоев устидан мэм ва карикатуралар ҳам тарқалди.

Можаро шу даражага етдики, президент Шавкат Мирзиёев ҳам Қуронбоевнинг ҳаракатини очиқ танқид қилди. Президент видеоселекторда «баландпарвоз гаплар» ва «тўйларни йўлда тўхтатиш» керак эмаслигини айтди.

Шундан кейин Қуронбоев воқеага қўшимча изоҳ бериб, дастлабки баёнотидан фарқлироқ манзарани тасвирлади: унинг айтишича, келин-куёвга ҳурмат кўрсатилган, асосий чора йўл ҳаракатига халақит бераётган кортеж машиналарига нисбатан кўрилган.

Шунга қарамай, можаро унинг карьерасига узоқ муддатли тўсиқ бўлмади. 2019 йил августда Қуронбоев Ёшлар иттифоқи раислигидан кетди, аммо айни пайтда Президент маслаҳатчисининг биринчи ўринбосари лавозимига ўтди.

Орадан қарийб олти йил ўтиб, Қуронбоев яна шунга ўхшаш жамоатчилик баҳси марказида қолди.

2024 йил январда Ўзбекистон маҳаллалари уюшмасига раҳбар бўлганидан кўп ўтмай, ижтимоий тармоқларда маҳалла ходимлари ҳар куни эрталаб соат 7:00 да ишни Ўзбекистон давлат мадҳиясини ижро этиш билан бошлаши ҳақида аудиоёзув тарқалди. ОАВ уни Қуронбоевнинг топшириғи сифатида талқин қилди. Kun.uz ҳам тарқалган аудио Қуронбоевга тегишли экани тахмин қилинаётганини ёзган.

Тарқалган кўрсатмага кўра, «маҳалла еттилиги» эрталаб мадҳияни ижро этиши, шундан кейин эса маҳалла раислари соат 7:45 да ўз ҳудудидаги мактабларга бориб, ўқувчилар давоматини назорат қилиши керак эди. Айрим жойларда маҳалла ходимларининг бино олдида мадҳия тинглаётгани ва бу жараённи видео ҳисобот учун тасвирга олаётгани акс этган лавҳалар ҳам тарқалди.

Бу ташаббус ҳам ижтимоий тармоқларда масхара ва танқидларга сабаб бўлди. Танқидчилар давлат мадҳиясига ҳурматни мажбурий маросим ва видео ҳисобот орқали намойиш қилиш патриотизмни кучайтиришдан кўра, совет давридан қолган маъмурий-буйруқбозлик ва «кўз-кўз қилиш» амалиётини эслатишини таъкидлашди. Озодлик бу воқеани ёритар экан, ижтимоий тармоқлардаги реакцияни «Ким Чен Инни доғда қолдирган қаҳрамон» деган кинояли сарлавҳа билан берган эди.

Икки можаро, бир бошқарув услуби

2018 йилдаги тўй кортежи билан 2024 йилдаги эрталабки мадҳия ўртасида олти йил бор. Мавзулар ҳам мутлақо бошқа-бошқа: бирида тўйлардаги дабдабабозлик, иккинчисида ватанпарварлик ва маҳалла тизими.

Аммо ҳар икки ҳолатда ўхшаш бошқарув услубини кўриш мумкин: ижтимоий муаммони институционал механизмлар орқали эмас, юқоридан берилган кўрсатма ва шахсий назорат орқали ҳал қилишга уриниш.

Тўйда кортежни тўхтатиш.

Маҳаллада иш кунини мадҳия билан бошлаш.

Ҳар икки ҳолатда ҳам мақсад ижобий қадриятлар – камтарлик, тартиб-интизом ёки ватанпарварлик билан изоҳланган. Аммо уларни амалга ошириш усули жамоатчиликнинг бир қисмида давлат амалдорининг фуқаролар ҳаётига аралашуви ва маъмурий мажбурлаш чегаралари ҳақида саволлар туғдирган.

Қизиғи, бу можаролар Қуронбоевнинг давлат тизимидаги карьерасини тўхтатмади. Биринчи катта можародан кейин у Президент администрациясига қайтди. Иккинчисидан кейин эса яна икки ярим йилга яқин Маҳаллалар уюшмасига раҳбарлик қилди.

Шу жиҳатдан Қуронбоев тарихи Ўзбекистондаги кадрлар ротациясининг яна бир хусусиятини кўрсатади: жамоатчиликдаги резонанс ва ҳатто президентнинг очиқ танқиди ҳам юқори мартабали амалдорнинг давлат бошқаруви тизимидаги карьерасига автоматик равишда нуқта қўймайди.

Баъзан лавозим ўзгаради. Баъзан идора ўзгаради. Аммо кадр тизимда қолади.

Энди Қуронбоев Маҳаллалар уюшмасидан кетгани ҳақида хабарлар тарқалаётган бир пайтда яна ўша савол пайдо бўлмоқда: бу сафар ҳам навбатдаги ротациями ёки қарийб уч ўн йил давом этган карьеранинг якуними?