2026-йил 6-августдан бошлаб Ўзбекистонда ит ва мушукларни мажбурий идентификация қилиш ҳамда ветеринария паспортини расмийлаштириш тартиби кучга киради. Янги тизим уй ҳайвонларини ҳисобга олиш, уларнинг соғлиғини назорат қилиш ва юқумли касалликларнинг олдини олишга қаратилган.

Янги қоидаларга мувофиқ, ит ва мушуклар 3 ойлик бўлгач идентификация қилинади. Шундан сўнг 1 ой ичида улар ветеринария ҳисобига қўйилиб, ветеринария паспорти расмийлаштирилади. Паспорт олиш учун фуқаролар паспорт столига эмас, балки туман ёки шаҳар ветеринария бўлимига мурожаат қилади.

Ветеринария паспортида ҳайвоннинг эгаси, зоти, ёши, идентификация рақами, эмлашлар ва бошқа ветеринария маълумотлари акс эттирилади. Бу маълумотлар ҳайвоннинг соғлиғи бўйича ягона тарихни юритиш имконини беради.

Ҳар қандай янги тизим сингари, ветеринария паспортини жорий этиш ҳам дастлаб айрим фуқароларга қўшимча вақт ва ташкилий ишларни талаб қилиши мумкин. Ҳайвон эгалари ветеринария бўлимларига мурожаат қилиши, рўйхатдан ўтиши ва белгиланган тартибларни бажариши керак бўлади. Шу сабабли илк босқичда навбатлар ёки мурожаатлар сонининг кўпайиши эҳтимолдан холи эмас.

Мутахассислар фикрича, бу тизим узоқ муддатда бир қатор ижобий натижаларни беради. Аввало, уй ҳайвонлари тўлиқ ҳисобга олинади ва қутуриш каби хавфли касалликларга қарши эмлашлар устидан назорат кучаяди. Йўқолиб қолган ҳайвонларни эгасига қайтариш имконияти ошади, қаровсиз ҳайвонлар сонини назорат қилиш осонлашади.

Шунингдек, ветеринария хизматларига эҳтиёж ортиши натижасида соҳада янги иш ўринлари яратилиши ва хизматлар сифати яхшиланиши кутилмоқда. Бу эса ветеринария тизимининг ривожланишига ҳам хизмат қилади.

Уй ҳайвонларини рўйхатдан ўтказиш ва ветеринария паспортига эга бўлиш кўплаб ривожланган давлатларда узоқ йиллардан буён амалда. Европа Иттифоқи мамлакатларида, АҚШ, Япония ва Жанубий Кореяда ит ва мушукларни микрочип орқали идентификация қилиш кенг қўлланилади. Бу тизим ҳайвонларнинг келиб чиқиши, эмлаш тарихи ва эгаси ҳақидаги маълумотларни тезкор аниқлаш имконини беради.

Айрим давлатларда ветеринария паспорти ёки идентификация бўлмаса, ҳайвонни бошқа ҳудудга олиб чиқиш, сотиш ёки халқаро сафарга олиб кетиш ҳам чекланади.

Янги тартиб дастлаб айрим ноқулайликларни келтириб чиқариши мумкин. Бироқ унинг асосий мақсади фуқароларга қўшимча мажбурият юклаш эмас, балки уй ҳайвонлари саломатлигини муҳофаза қилиш, хавфли касалликларнинг олдини олиш ва масъулиятли ҳайвон эгалиги маданиятини шакллантиришдан иборат. Жаҳон тажрибаси ҳам бундай тизим узоқ муддатда жамият ва ҳайвонлар манфаатига хизмат қилишини кўрсатмоқда.