Элтузарга Ҳазорасп тумани фермерлари номидан жиддий шикоят келиб тушди. Мурожаатда туманнинг янги ҳокими Руслан Жуманиёзов фермерларни кимёвий препаратларни Урганч шаҳрида фаолият юритаётган муайян фирмадан харид қилишга мажбурлаётгани иддао қилинмоқда.

Мурожаат муаллифининг таъкидлашича, фермерларга препаратни қаердан ва кимдан олиш кераклиги «юқоридан» кўрсатиб берилган. Шикоятда мазкур фирма ҳокимга таниш экани ва савдодан «откат» олиниши мумкинлиги ҳам даъво қилинган.

Бу ҳозирча мурожаатдаги иддао бўлиб, Элтузар ушбу айбловларни мустақил равишда тасдиқлагани йўқ. Таҳририятга юборилган суратнинг ўзи ҳам мажбурлаш ёки молиявий манфаатдорлик мавжудлигини исботламайди.

Суратда «Esifon 72% S.E.» номли, пахта етилишини бошқаришда қўлланадиган 5 литрлик препаратлар кўринади. Қадоқларда Rainbow ва MOBETCO белгиларини кўриш мумкин. MOBETCO ўз расмий сайтида ўғитлар, кимёвий ва ветеринария препаратларини Ўзбекистон бўйлаб етказиб беришини билдирган. Очиқ харита маълумотларида компаниянинг Урганч шаҳрида ҳам савдо нуқтаси борлиги кўрсатилган. Бироқ очиқ манбаларда компания билан ҳоким ўртасидаги алоқа ёки компаниянинг фермерларга босим ўтказишда иштирок этганини тасдиқловчи далил топилмади. (mobetco.com)

ПРОКУРОРЛИКДАН ҲОКИМЛИККА, ЭНДИ ЭСА САВДО АГЕНТЛИГИГАМИ?

Руслан Жуманиёзов 2026 йил 22 май куни Ҳазорасп тумани ҳокими этиб тайинланган. Бунга қадар у уч йилдан ортиқ Янгибозор тумани ҳокими бўлиб ишлаган.

Унинг расмий таржимаи ҳолида меҳнат фаолиятининг катта қисми прокуратура тизими билан боғлиқ экани кўрсатилган. Жуманиёзов Бош прокуратуранинг иқтисодий жиноятчилик ва коррупцияга қарши курашиш бошқармасида прокурор, Боғот, Ҳазорасп ва Урганч туманлари прокурори лавозимларида ишлаган. 2017–2021 йилларда айнан Ҳазорасп тумани прокурори бўлган.

Шу боис мурожаатдаги иддаолар янада жиддий саволларни туғдиради.

Иқтисодий жиноятчилик ва коррупцияга қарши курашган собиқ прокурор тадбиркор қайси фирмадан маҳсулот олишини белгилаб бериши мумкинми?

Ҳоким фермернинг ери, суви ва режасидан ташқари, қайси канистрни сотиб олишини ҳам назорат қиладими?

Эртага қайси тракторни ҳайдаш, қайси уруғни экиш ва қайси ошхонада тушлик қилиш ҳам туман «режаси»га киритилмайдими?

ҚОНУНДА «ҲОКИМ ТАВСИЯ ҚИЛГАН ДЎКОН» ДЕГАН ТУШУНЧА ЙЎҚ

«Рақобат тўғрисида»ги қонуннинг 22-моддаси давлат органлари ва бошқа ташкилотларга хўжалик юритувчи субъектларга товар сотиб олиш ҳақида кўрсатма беришни, муайян сотувчини тиқиштиришни ёки сотувчини танлаш имкониятини чеклашни тақиқлайди. Шунингдек, айрим корхоналарга бошқалардан устун шароит яратиш ва тадбиркорларнинг иқтисодий фаолиятига рақобатни чеклайдиган тарзда аралашиш ҳам тақиқланган.

Агар мурожаатдаги гаплар тасдиқланса, бу тадбиркорлик фаолиятига аралашиш ва муайян сотувчига сунъий имтиёз яратиш аломатларини юзага келтириши мумкин.

Шунингдек, мансабдор шахснинг муайян компания ёки унга алоқадор шахслар билан шахсий манфаати мавжуд бўлса, «Манфаатлар тўқнашуви тўғрисида»ги қонун талабларига мувофиқ бу ҳақда маълумот ошкор қилиниши ва хизмат текшируви ўтказилиши лозим.

ҲОКИМЛИК ЖАВОБ БЕРИШИ КЕРАК БЎЛГАН САВОЛЛАР

Ҳазорасп тумани ҳокимлиги қуйидаги саволларга очиқ жавоб бериши лозим:

  • Фермерларга муайян препарат ёки фирмадан маҳсулот олиш ҳақида ёзма ёхуд оғзаки топшириқ берилганми?
  • Агар берилган бўлса, бунинг ҳуқуқий асоси нима?
  • Нега фермерларга нарх, сифат ва етказиб бериш шартларини солиштириб, сотувчини мустақил танлаш имконияти берилмаган?
  • Ҳоким, унинг ўринбосарлари ёки яқинларининг мазкур фирма билан бевосита ёки билвосита алоқаси борми?
  • Препаратни бошқа жойдан сотиб олган ёки сотиб олишдан бош тортган фермерларга қандай муносабатда бўлинмоқда?
  • Рақобат қўмитаси, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ва прокуратура ушбу ҳолатни ўрганадими?

Элтузар Руслан Жуманиёзов, Ҳазорасп тумани ҳокимлиги ҳамда суратда маҳсулоти акс этган компанияга жавоб бериш ҳуқуқини тақдим этади. Уларнинг расмий муносабати таҳрирсиз эълон қилинади.

Ҳокимлик халққа хизмат қиладиган давлат идорасими ёки танланган фирманинг бепул савдо бўлими – бу саволга энди расмийлар жавоб бериши керак.