Сурияда собиқ президент Башар Асад ҳукмронлиги давридаги махфий кимёвий қурол дастуридан қолган материалларни йўқ қилиш жараёни бошланди. Бу сўнгги ўн йил ичида Сурия ҳудудида амалга оширилаётган биринчи йирик йўқ қилиш жараёни ҳисобланади.

Маълумотларга кўра, Суриянинг янги раҳбарияти 2026 йил май ойида Асад режимига тегишли бўлган кимёвий қурол дастурининг қолдиқларини аниқлаган. Улар орасида аввалги фуқаролик уруши даврида кимёвий ҳужумларда қўлланилган қуролларга ўхшаш ўқ-дорилар ва кимёвий моддалар ишлаб чиқариш учун хом ашёлар бор.

Кимёвий қуролларни тақиқлаш ташкилоти (OPCW) Сурияда 42 та авиабомба қайта тиклаб бўлмайдиган тарзда йўқ қилинганини тасдиқлади.

Шунингдек, текширувлар давомида асаб тизимига таъсир қилувчи кимёвий моддалар ишлаб чиқариш объекти ҳамда уларни сақлашга мўлжалланган иншоотлар аниқланди.
БМТнинг Қуролсизланиш масалалари бўйича юқори вакили Идзуми Накамитсу бу жараённи муҳим қадам сифатида баҳолади. Унинг таъкидлашича, OPCW томонидан 42 та авиабомбанинг йўқ қилингани тасдиқланди.

Суриянинг БМТдаги вакили Иброҳим Олабий мамлакат кимёвий қуролларни йўқ қилиш ишларини халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликда давом эттиришини билдирди. Унинг сўзларига кўра, бу нафақат Сурия, балки минтақа ва халқаро хавфсизлик учун ҳам муҳим жараён.

Жараён фақат қуролларни йўқ қилиш билан чекланмайди. Сурия ҳукумати Асад давридаги кимёвий қурол дастурига алоқадор деб гумон қилинаётган 18 нафар шахсни ҳибсга олган. Улар орасида юқори лавозимдаги ҳарбий, сиёсий ва техник мутасаддилар ҳам бор. Расмийлар ушбу шахслар бўйича суд жараёнларини бошлашга тайёргарлик кўрмоқда.

Бу воқеа Сурияда Асад режими 2024 йилда ағдарилганидан кейин мамлакатнинг аввалги кимёвий қурол дастуридан қолган меросни бартараф этиш ва халқаро мажбуриятларни бажариш йўлидаги муҳим қадам сифатида баҳоланяпти.