АҚШдаги Anthropic компанияси раҳбари Дарио Амодеи сунъий интеллектни ишлаб чиқиш суръатларини секинлаштириш зарурлигини таъкидлади. У ўз сайтида бу борада катта таҳлилий мақола эълон қилди. Амодеи бундай хулосага олиб келган икки асосий омилни келтирди.

Биринчидан, сунъий интеллектнинг ривожланиш суръати жадаллашди ва СИнинг кейинги авлод СИ тизимларини яратиш қобилияти ортди. Агар бу динамика тўхтатилмаса, сунъий интеллектнинг ривожланиши инсонларнинг уларни тушуниш ва назорат қилиш қобилиятидан ўзиб кетиши мумкин.

Иккинчидан, ҳозирги суръатлар ва яқинда Hugging Face платформаси билан боғлиқ юз берган бузиб кириш ҳолатини ҳисобга олганда, унинг фикрича, олти ойдан бир йилгача бўлган даврда сунъий интеллект агентларидан иборат катта тармоқ «бутун интернетни эгаллаб олиши» мумкин.

Амодеи СИ соҳасини тартибга солиш бўйича уч босқичли режани таклиф қилди:

– СИ компанияларида мустақил ташқи экспертлардан иборат «ички баҳоловчилар» тизимини жорий этиш. Улар компания ходимларига тенг даражада ахборот ва тизимларга кириш имкониятига эга бўлиши керак;

– демократик давлатлардаги етакчи СИ компаниялари иштирокида «демократик мувофиқлаштириш» тизимини йўлга қўйиш;

– биринчи навбатда Хитой билан ҳамкорликни назарда тутувчи «глобал мувофиқлаштириш» механизмларини яратиш.

Унинг таъкидлашича, СИ ривожини секинлаштириш ғояси 2023 йилда ҳам муҳокама қилинган. Бироқ ўша пайтдаги моделлар ҳали етарлича кучли бўлмаган, улар алдов ёки манипуляция қилиш қобилиятига эга эмас эди.

«Бугун эса вазият бутунлай бошқача», — дейди Амодеи.

Anthropic раҳбари СИ соҳасида 12 йилдан бери ишлаётганини таъкидлаб, келгуси 5–10 йил ичида сунъий интеллект аксарият асосий касалликларни даволашга ёрдам бериши, шунингдек, фаровонлик ва янги имкониятларга бой дунё яратиши мумкинлигини билдирди.

Аммо унинг фикрича, бу афзалликларга фақат технологияларни тўғри яратиш ва назорат қилиш орқали эришиш мумкин. Амодеи яна бир хавфга эътибор қаратди: агар АҚШдаги СИ компаниялари ривожланишни секинлаштирса, Хитойнинг лойиҳалари олдинга чиқиб кетиши ва бу АҚШ миллий хавфсизлигига жиддий таҳдид туғдириши мумкин.

Шу сабабли у СИ ишлаб чиқишда қўлланиладиган айрим ускуналарни Хитойга сотишни чеклаш зарур, деб ҳисоблайди. Амодеига кўра, АҚШ ҳукумати Хитойнинг СИ соҳасидаги тараққиётини секинлаштириш ва яқин 3–5 йил ичида АҚШнинг технологик устунлигини сезиларли даражада ошириш имкониятига эга. Бу давр сунъий интеллект энг катта геосиёсий аҳамият касб этаётган пайтга тўғри келади.

«Таклиф қилаётган чораларимни амалга ошириш осон бўлмайди. Аммо мен инсоният олдида бурчимиз бор, деб ҳисоблайман ва бунинг учун ҳаракат қилишимиз керак», – дея таъкидлади Дарио Амодеи.