Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармасининг Лондон фонд биржасига чиқиши мамлакат иқтисодиёти учун муҳим бурилиш сифатида баҳоланмоқда. Бу орқали Ўзбекистон биринчи марта давлат активларини халқаро инвесторлар олдида очиқ бозор қоидалари асосида баҳолашга олиб чиқди. Шунинг учун бу воқеа нафақат молия бозори, балки глобал инвесторлар ва сиёсий доираларда ҳам катта қизиқиш уйғотди.

IPO, яъни акцияларнинг биринчи марта оммавий савдога чиқарилиши, компанияга ташқи капитал жалб қилиш имконини беради. Инвестор эса компания ўсишидан улуш олиш имкониятига эга бўлади. Дунё амалиётида IPO мамлакат иқтисодиётининг очиқлиги ва инвесторлар ишончининг муҳим белгиси ҳисобланади.

UzNIF’нинг айнан Лондон биржасини танлагани бежиз эмас. Чунки бу бозор шаффофлик, аудит ва корпоратив бошқарув бўйича дунёдаги энг қаттиқ талабларга эга майдонлардан бири. Шу маънода, Ўзбекистон халқаро молия тизимига “биз глобал қоидалар бўйича ишлашга тайёрмиз” деган сигнални бермоқда.

Franklin Templeton каби йирик фондларнинг қизиқиши ва компания раҳбари Женни Жонсоннинг Ўзбекистон ислоҳотларини юқори баҳолаши ҳам муҳим сигнал бўлди. Бу халқаро инвесторлар мамлакатдаги иқтисодий очиқлик сиёсатини жиддий қабул қилаётганини кўрсатади.

Бу IPO давлат компанияларига нисбатан муносабатни ҳам ўзгартириши мумкин. Энди улар фақат давлат олдида эмас, балки минглаб инвесторлар олдида ҳам жавобгар бўлади. Даромад, дивиденд, самарадорлик ва шаффофлик асосий талабга айланади. Бу эса бозор интизомини кучайтиради.

Бироқ хавфлар ҳам сақланиб қолмоқда. Инвесторлар учун асосий саволлар ҳали ҳам долзарб: давлат иқтисодиётга қанчалик аралашади, суд тизими мустақил ишлайдими, хусусий мулк қай даражада ҳимоя қилинади? Чунки глобал капитал учун энг муҳим нарса ишонч ҳисобланади.

Шу сабабли Лондондаги бу IPO оддий молиявий жараёндан кўра каттароқ маънога эга. Бу Ўзбекистоннинг ёпиқ иқтисод моделидан халқаро бозор қоидаларига ўтишга уринаётганининг энг ёрқин белгиларидан бири бўлди.