UZAUTO НЕГА ЧЕГИРМА БЕРДИ?
UzAuto Motors Chevrolet моделларига эълон қилган “Йил акцияси” ортида ички ҳужжатларга кўра қандай молиявий қийинчиликлар ва омборларда тўпланиб қолган юз минглаб автомобиллар муaммоси тургани таҳлил қилинади.
UzAuto Motors 3 августдан Chevrolet автомобилларига махсус “Йил акцияси” бошланганини эълон қилди. Компания бу чегирмаларни Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги ва корхона ташкил этилганининг 30 йиллиги муносабати билан берилаётган “байрам совғаси” сифатида тақдим этди.
Аммо Элтузарга юборилган ички хизмат хати бу дабдабали баёнот ортида анча хунук манзара турганини кўрсатмоқда. Ҳужжатга ишонилса, акциянинг асосий сабаби байрам эмас, балки сотувнинг ишлаб чиқариш суръатига етолмаётгани, омборларда ўн минглаб автомобиллар тўпланиб қолгани ва компаниянинг пул оқими сусайганидир.
Расмий эълонга кўра, Chevrolet Cobalt MCM учун 15 миллион сўмгача, Captiva учун 45 миллион сўмгача, Damas учун эса 15 миллион сўм чегирма белгиланган. Акция 10 сентябргача давом этади. Бироқ чегирма фақат автомобиль пулини тўлиқ тўлаган харидорларга берилади. Банк кредити орқали машина олмоқчи бўлганлар эса бу “байрам совғаси”дан четда қолади.
Демак, акция аҳолининг кенг қатламига енгиллик яратишдан кўра, компанияга қисқа муддатда нақд пул тушумини кўпайтиришга хизмат қилиши мумкин.
“Минимал сотув режаси ва ликвидлик бўйича” деб номланган ички ҳужжатда 2026 йилнинг иккинчи ярми учун ишлаб чиқариш, сотув ва пул оқими прогнозлари келтирилган. Унда юқори ишлаб чиқариш ҳажми, катта омбор захиралари, етказиб берувчилар олдидаги мажбуриятлар, импорт тўловлари ва молиявий харажатлар компания пул оқимига сезиларли босим ўтказаётгани тан олинган.
Энг эътиборлиси, ҳатто раҳбарият талаб қилаётган минимал сотув режаси тўлиқ бажарилган тақдирда ҳам, 2026 йил декабрь ойи охирида омборларда тахминан 77 минг 970 дона автомобиль қолиб кетиши прогноз қилинган.
Бу рақам акция оддий маркетинг кампанияси эмаслигини кўрсатади. Компания сотувни оширган тақдирда ҳам, омбор муаммосини тўлиқ ҳал қила олмаслиги мумкин.
Хизмат хатида таклиф этилган режа омборларни бўшатиш сценарийси эмас, балки компания ликвидлигини ушлаб туриш ва ишлаб чиқаришни тўхтатмаслик учун зарур бўлган “минимал барқарорлаштириш сценарийси” деб таърифланган.
Савдо блоки июль ойида камида 24 минг 980 дона, августдан декабргача эса ҳар ой камида 30 минг 630 дона автомобиль сотиши шартлиги кўрсатилган. Бу рақамлар мақсадли кўрсаткич эмас, мажбурий минимал чегара сифатида белгиланиши сўралган.
Бошқача айтганда, сотув режаси бир ойнинг ўзида бажарилмаса ҳам, компания ликвидлик босими, омборларнинг янада тўлиб кетиши, етказиб берувчиларга тўловларнинг кечикиши ва ишлаб чиқариш режаларини қайта кўриб чиқиш хавфи билан юзма-юз қолиши мумкин.
Ҳужжатда компания молиявий ҳолатини барқарорлаштириш учун тахминан 2,5 триллион сўм ташқи маблағ жалб қилиш зарурлиги ҳам қайд этилган. Бу маблағни банк кредитлари, корпоратив облигациялар, қўшимча кредит линиялари ёки бошқа молиявий воситалар орқали топиш таклиф қилинган.
Ҳужжатда сотув режаси бажарилмаса, компаниянинг 392 минг дона автомобиль ишлаб чиқариш бўйича йиллик режаси ҳам хавф остида қолиши айтилган. Яъни муаммо фақат омбордаги машиналар сони билан чекланмайди. Гап бутун ишлаб чиқариш занжири ва компаниянинг молиявий барқарорлиги ҳақида кетмоқда.
Ички хатда Cobalt автомобили учун нархнинг 5 фоизи миқдорида cashback дастурини жорий этиш раҳбарият тасдиғига киритилган. Орадан кўп ўтмай, компания Cobalt учун 15 миллион сўмгача чегирма эълон қилди. Бу ўхшашлик расмий акциянинг байрам муносабати билан тўсатдан ўйлаб топилмаганини, балки олдиндан тайёрланган молиявий барқарорлаштириш чораларининг бир қисми бўлиши мумкинлигини кўрсатади.
Элтузар манбаси омборларда 35 мингга яқин Cobalt тўпланиб қолганини билдирди. Бироқ тақдим этилган ҳужжатда захиралар моделлар кесимида очиқланмагани сабабли бу рақамни мустақил тасдиқлаш имкони бўлмади.
Фикр билдириш учун Telegram каналимизга қўшилинг