ТУРКИЯДА ЭРКИН СЎЗГА ЯНА ЗАРБА: HALK TV ЭФИРИ ТЎХТАТИЛДИ, БОШҚАРУВИ ДАВЛАТ НАЗОРАТИГА ЎТДИ
Туркияда мухолифатни ёритиб келган Halk TV полиция рейди ортидан давлат тайинлаган бошқарувчилар қўлига ўтди ва жонли эфирлари тўхтатилди. Молиявий тергов таҳририят эркинлиги ва жамоатнинг ахборот олиш ҳуқуқига қандай таъсир кўрсатмоқда?
Туркияда ҳукуматга танқидий муносабати ва мухолифат фаолиятини ёритиши билан танилган Halk TV телеканали полиция операциясидан сўнг давлат тайинлаган бошқарувчилар назоратига ўтказилди. 14 октябрь тонгида каналнинг Истанбулдаги офисида тинтув ўтказилиб, жонли эфирлари тўхтатилди. Reuters хабарига кўра, янгиликлар ўрнига аввалдан ёзиб олинган дастурлар намойиш этила бошлаган. Демак, гап телеканалнинг бутунлай ёпилгани ҳақида эмас, унинг жонли ахборот эфирлари тўхтатилиши ва бошқаруви алмаштирилиши ҳақида бормоқда.
Полиция телеканал биносига кириб, тинтув ўтказган пайтда ходимларнинг офисга кириши чекланган. Bianet маълумотига кўра, канал бош муҳаррири Суат Токташ жамоатчиликнинг ахборот олиш ҳуқуқини таъминлаш учун жонли эфирни давом эттиришни сўраган, аммо янги бошқарувчилар бу талабни рад этган.
Операциянинг расмий сабаби маълум: Истанбул бош прокуратураси канал эгаси Жафар Маҳирўғлига нисбатан пора бериш, тендерларни сохталаштириш ва жиноий йўл билан олинган маблағларни оқлаш гумонлари бўйича тергов олиб борилаётганини билдирган. Тергов доирасида 17 кишини ушлаш ҳақида қарор чиқарилган, улардан 11 нафари ушланган. Бу айбловлар судда исботланган факт сифатида талқин қилинмаслиги керак.
Хорижда яшаётган Маҳирўғли айбловларни рад этиб, телеканал бошқарувининг олиб қўйилишини сиёсий ҳаракат деб баҳолаган. Amnesty International эса Halk TV’нинг мустақил фаолиятини тиклашга чақирган. AP қайд этишича, канал қамоқдаги Истанбул мэри Экрем Имомўғлига қарши ишлар ҳақида кенг хабар бериб келган.
Бу воқеадаги асосий савол – молиявий тергов нега таҳририятнинг ахборот бериш фаолиятини тўхтатиш билан бирга олиб борилмоқда?
Канал эгасининг молиявий операцияларини текшириш билан журналистларнинг эфирга чиқишини чеклаш – оқибатлари турлича бўлган чоралардир. Биринчиси муайян шахс ва битимларга оид гумонларни текширишга қаратилса, иккинчиси бутун аудиториянинг ахборот олиш имкониятига таъсир қилади. Шунинг учун расмийлар жонли эфирни тўхтатишнинг зарурати ва унинг терговга қандай алоқаси борлигини очиқ тушунтириши лозим.
Телеканалга давлат тайинлаган бошқарувчиларнинг келиши таҳририй мустақилликка ҳам хавф туғдиради. Қайси воқеа ёритилиши, ким эфирга чақирилиши ва ҳокимиятга қандай саволлар берилиши бошқарув қарорларига боғлиқ бўлиб қолиши мумкин. Бундай шароитда канал эфирда қолган тақдирда ҳам, унинг аввалги танқидий овози сақланиши кафолатланмайди.
Фикр билдириш учун Telegram каналимизга қўшилинг