АҚШ президенти Дональд Трамп Эрон билан урушни тугатиш йўлини излар экан, сиёсий ва иқтисодий босим кучаймоқда. У бир томондан Ҳурмуз бўғозини қайта очиш ва АҚШда бензин нархларини пасайтиришга мажбур, бошқа томондан эса ўз партиясидаги Эронга қарши қатъий қанотнинг норозилигига дуч келиши мумкин.

Сўнгги дипломатик музокаралар давомида АҚШ ва Эрон ўртасида дастлабки келишув лойиҳаси муҳокама қилинаётгани маълум бўлди. Манбаларга кўра, у амалдаги ўт очишни тўхтатиш режимини узайтириш, Ҳурмуз бўғозидаги чекловларни юмшатиш ва ядро дастури бўйича музокараларни кейинроқ давом эттиришни назарда тутади.

Агар келишув Трамп ва Эрон раҳбарияти томонидан маъқулланса, бу урушни тўхтатиш йўлидаги энг муҳим қадам бўлиши мумкин. Шу билан бирга, бундай муроса Вашингтонда танқидга сабаб бўлиши эҳтимоли юқори. Айрим республикачилар Трампни Теҳронга ён беришдан огоҳлантириб, Эроннинг ядровий имкониятларини бутунлай йўқ қилишни талаб қилмоқда.

Сенаторлар Линдси Грэм, Рожер Уикер ва Тед Круз президентни муросага бормасликка чақирди. Трамп эса “шошилмаётганини” ва фақат “яхши келишув”ни қабул қилишини айтди.

Таклиф этилаётган меморандум энг оғир масалаларни очиқ қолдирмоқда. Улар орасида Ҳурмуз бўғозининг узоқ муддатли мақоми, Эроннинг юқори даражада бойитилган уран захиралари ва эҳтимолий санкцияларни юмшатиш шартлари бор.

Таҳлилчиларга кўра, Трамп Эрондан муҳим масалаларда ён беришни олишга, бир вақтнинг ўзида эса чекланган имтиёзлар орқали келишувни ўз ғалабаси сифатида кўрсатишга уринмоқда. Аммо вақт президентга қарши ишламоқда: бензин нархлари, яқинлашаётган оралиқ сайловлар ва урушнинг жаҳон иқтисодиётига таъсири Вашингтондаги босимни янада оширяпти.

Эрон эса ўзини кучлироқ позицияда деб ҳисобламоқда. Теҳрон ҳарбий зарбаларга бардош берганини ва дунё нефть ташувининг муҳим қисмига таъсир ўтказа олишини намойиш қилди.

Мутахассислар фикрича, Трампнинг бу можарони қандай якунлаши унинг иккинчи муддатдаги ташқи сиёсий меросини белгилаб беради.

Манба Reuters