Жанубий Кореянинг Ульсан шаҳридаги HD Hyundai Heavy Industries кемасозлик корхоналарида ишлаётган ўзбекистонлик меҳнат мигрантлари иш жойини рухсатсиз алмаштирса, ҳар ой 2 минг доллар жарима тўлаш мажбуриятини олгани маълум бўлди. Кореялик ҳуқуқ ҳимоячилари ва адвокатлар бу тартибда мажбурий меҳнат ва инсон савдосига хос аломатлар борлигини айтмоқда.

Pressian нашрининг 29 июлдаги суриштирувига кўра, Ўзбекистон Миграция агентлиги билан тузилган шартнома ва қўшимча мажбуриятномада ишчи агентликнинг Кореядаги ваколатхонаси ёзма розилигисиз бошқа корхонага ўтса, ҳар бир ой учун 2 минг доллар жарима тўлаши белгиланган. Ҳужжатсиз қолиш, иш берувчининг қонуний талабларини бажармаслик ва узрсиз меҳнатни тўхтатиш ҳам жарима сабаби сифатида кўрсатилган.

Ўзбекистонлик ишчилар мазкур шартни уларни Ульсандаги кемасозлик корхоналарига боғлаб қўядиган “заҳарли банд” деб баҳолаган. Айрим мигрантларнинг айтишича, иш ҳажми камайгани сабаб пудратчи компания томонидан бўшатилган ходимлардан ҳам жарима талаб қилинган.

Pressian билан суҳбатлашган ишчилардан бири таниши ишдан бўшатилгач, бошқа корхонага ўтгани учун 6 минг доллар тўлаши кераклигини айтган. Унинг сўзларига кўра, агентлик вакиллари жаримани бекор қилиш учун Hyundai Heavy Industries ишчининг бошқа жойга ўтишига қарши эмаслиги ҳақида маълумотнома талаб қилган.

Можаро 18 июл куни Ульсандаги кемасозлик корхонасида 26 ёшли ўзбекистонлик ишчи ҳалок бўлганидан кейин кучайди. У иш пайтида гондола ускунаси ва металл конструкция орасида қисилиб қолган. Ҳамкасблари марҳум илгари ҳам жароҳатлангани ва бошқа заводга ўтишни истагани, аммо жарима хавфи уни тўхтатганини айтган. Бу боғлиқлик расман тасдиқланмаган.

20 июл куни Миграция агентлигининг Кореядаги ваколатхонаси раҳбари Нурматжон Комилов юздан ортиқ ўзбекистонлик ишчи билан учрашган. Учрашувда камида ўн киши асоссиз жаримага тортилганини айтган. Касаба уюшмаси вакиллари эса ушбу шарт амалда ишчиларга «кемасозликда қолиш ёки Ўзбекистонга қайтиш»дан бошқа йўл қолдирмаётганини таъкидлаган.

Мазкур ишчилар Фарғона вилоятида ташкил этилган “Ульсан глобал ишчи кучи тайёрлаш маркази”да уч ой корейс тили ва кемасозлик касбларини ўрганган. Улар 2025 йил июлидан Кореяга боришни бошлаган ва 2026 йил июнигача дастур орқали тахминан 380 нафар ўзбекистонлик ишга жойлаштирилган. Лойиҳа Ульсан шаҳри, Корея Меҳнат вазирлиги ва Hyundai Heavy Industries иштирокида амалга оширилган.

Агентлик вакили жарима барча ҳолатда автоматик қўлланмаслигини, корхона ёпилиши ёки жиддий касаллик каби сабаблар бўлса, иш жойини алмаштиришга рухсат берилишини билдирган. HD Hyundai Heavy Industries эса мажбуриятнома ва жарима тизимига алоқадорлигини рад этган.

Кореялик адвокат Чой Жонг Гю иқтисодий босим орқали ишчининг иш жойини алмаштириш эркинлигини чеклаш мажбурий меҳнат ва инсон савдоси сифатида баҳоланиши мумкинлигини айтган. Энди Ўзбекистон Миграция агентлигидан мазкур жарима қайси ҳуқуқий асосда жорий этилгани ва ҳозиргача неча кишига қўлланганига оид изоҳ кутилмоқда.

Ульсан шаҳри ва Корея Меҳнат вазирлиги вазиятни қўшимча ўрганишини маълум қилган. Ҳуқуқий баҳолаш давом этмоқда.