2026 йил май ойида Ўзбекистон ахборот майдонида навбатдаги «тарихий ғалаба» эълон қилинди. Давлат телеканаллари, Маданият вазирлиги ва Кинематография агентлиги бир овоздан «Канн забт этилди», «ўзбек киноси халқаро ғалабага эришди» деган шоу-шувли хабарлар тарқатди. Жамоатчиликда эса гўё ўзбек фильми Канн кинофестивалининг ўзида йирик мукофотни қўлга киритди деган тасаввур пайдо бўлди.

Аммо ҳақиқат бошқача эди.

«Қадам. Қуёш боласи Юсуф» фильми қатнашган тадбир Канн кинофестивалининг расмий танлов дастури эмас, балки Канн шаҳрида параллел ўтказилган мустақил инклюзив фестивал — «Entre Deux Cannes» эди. Бу фестивал ногиронлик, инклюзия ва ижтимоий тенглик мавзусидаги фильмларга ихтисослашган бўлиб, расмий Cannes Film Festival селекциясига кирмайди.

Энг қизиғи, бу ҳақиқатни вазирликнинг ўзи ҳам яширмаган. Расмий хабарларда «асосий Канн фестивалининг танлов дастурига кирмайди» деган жумла бор. Аммо айнан шу ердан манипуляция бошланди. Аввал ҳақиқат айтилди, кейин эса у «Канндаги тарихий ғалаба», «Канн Гран-приси» ва «халқаро муваффақият» каби баланд иборалар ичида йўқолди.

Натижада жамоатчиликка Канннинг ўзи билан параллел фестивал ўртасидаги фарқ эмас, тайёр ғалаба тасвири тақдим этилди.

Бу оддий PR эмасди. Президент фармони, «Келажак бунёдкори» медали, миллиардлик ваучер, аэропортдаги тунги тантана ва давлат телеканалларидаги бир хил пафосли репортажлар воқеани медиа хабардан давлат спектаклига айлантирди.

Ҳолбуки, президент фармонининг ўзида эҳтиёткор таъриф ишлатилган: «Канн шаҳрида ўтказилган инклюзив фильмлар халқаро фестивали».

Аммо жамоатчилик онгига нима учун бошқача хабар сингдирилди?

Муаммо фильмда эмас. Инклюзив мавзудаги асарнинг мукофот олиши ҳурматга лойиқ ҳолат. Муаммо унинг қандай талқин қилинганида. Чунки кичик параллел фестивални «Канн забт этилди» деган сиёсий-медиавий наративга айлантириш нафақат жамоатчиликни чалғитади, балки ёш киноижодкорларга ҳам хатарли иллюзия беради.

Кино индустрияси PR билан эмас, рақобат билан ривожланади. Канн эса шовқинли сарлавҳалар эмас, йиллаб меҳнат ва қаттиқ селекция майдонидир. Агар ҳар қандай параллел фестивал «Канн ғалабаси» сифатида тақдим этилаверса, эртага ҳақиқий халқаро муваффақиятнинг ўзи қандай кўринади?