Жиззах вилоятининг Янгиобод тумани ҳудудидан 13 килограмм 653 грамм «опий» моддасининг аниқланиши мамлакатимизда наркотик моддаларнинг ноқонуний айланмасига қарши кураш қанчалик долзарб эканини яна бир бор кўрсатди. Тезкор тадбир давомида наркотик моддаларни қўшни давлат ҳудудидан олиб кириш, яширин жойдан олиб чиқиш, кейинчалик сотиш ва тарқатиш режалаштирилгани аниқланган. Айниқса, гумонланувчилар орасида муқаддам судланган шахсларнинг борлиги бу оддий бир марталик қонунбузарлик эмас, балки жиноий алоқалар ва илгариги тажриба билан боғлиқ ҳолат бўлиши мумкинлигини кўрсатад

Мазкур ҳолатда яна бир жиддий жиҳат – жиноятда яқин қариндошлар, хусусан ака-ука ёки ота-бола каби оилавий алоқалардан фойдаланилган бўлса, бу жиноий фаолиятнинг ишончли ва яширин тарзда ташкил этилганидан далолат бериши мумкин. Бироқ тергов ва суднинг якуний хулосасисиз уларни ҳуқуқий жиҳатдан «уюшган жиноий гуруҳ» деб қатъий баҳолаб бўлмайди. Агар терговда шахслар олдиндан бирлашиб, ролларни тақсимлаган ҳолда, барқарор жиноий мақсад асосида ҳаракат қилгани исботланса, қилмишга уюшган гуруҳ томонидан содир этилган жиноят сифатида ҳуқуқий баҳо берилиши мумкин. Бу эса жазони оғирлаштирувчи муҳим ҳолат ҳисобланади.

Жазо масаласида ҳам мазкур иш ўта жиддий тусга эга. 2026 йил 12 июндан кучга кирган қонун билан Жиноят кодексининг 273-моддаси янги таҳрирда белгиланган: наркотик воситаларни ўтказиш мақсадида қонунга хилоф равишда олиш, сақлаш, ташиш ёки ўтказиш уюшган гуруҳ томонидан содир этилган бўлса, 10 йилдан 15 йилгача озодликдан маҳрум қилиш, қилмиш кўп миқдорда содир этилган бўлса эса 15 йилдан 20 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган. Шунинг учун 13,653 килограмм опийнинг айнан қонунчиликдаги «кўп миқдор» мезонига тушиши, шунингдек уюшган гуруҳ белгиларининг мавжудлиги экспертиза ва терговда аниқланиши ҳал қилувчи аҳамият касб этади.

Энг муҳими, бу ерда гап фақат наркотик модданинг катта миқдорда мусодара қилингани ҳақида эмас. Тергов маълумотларида уни Тожикистондаги наркокурерлардан олиш, Ўзбекистон ҳудудида яшириш ва кейинчалик сотиш режаси тилга олинмоқда. Демак, ишнинг давомида наркотикнинг манбаси, унинг Ўзбекистонга кириб келиш йўли, жиноий алоқалар, ҳар бир иштирокчининг роли ва маблағлар ҳаракати ҳам чуқур ўрганилиши муҳим. Агар трансчегаравий жиноий алоқа ва уюшган гуруҳ таркибидаги фаолият исботланса, бу иш нафақат алоҳида шахсларнинг қилмиши, балки наркотик моддаларни тарқатишга қаратилган жиноий занжирнинг муҳим бўғини сифатида баҳоланади.