Профилактика инспекторлари учун маъмурий баённома тузиш бўйича қатъий режа  ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимида жиддий институционал муаммо борлигини кўрсатади.

Биринчидан, бундай ёндашув профилактика ғоясининг ўзига зид. Профилактика  ҳуқуқбузарлик содир этилгандан кейин одамни жазолаш эмас, ҳуқуқбузарликнинг олдини олишга қаратилган. Агар инспектор фаолиятининг асосий кўрсаткичи қанча одам жазолангани билан ўлчанса, унда тизимнинг мақсади хавфсизликдан статистикага силжийди.

Иккинчидан, “режа” инспекторни нотўғри рағбатлантириши мумкин. Ҳудудда тинчлик бўлса, ҳуқуқбузарлик камайса, бу аслида яхши натижа бўлиши керак. Аммо баённома сони асосий мезонга айланса, тинч ҳудудда ишлаётган инспектор “режа бажармаган” ходим сифатида баҳоланиши мумкин. Бу эса сунъий ҳуқуқбузарлик “топиш” хавфини келтириб чиқаради.

Учинчидан, бундай амалиёт фуқаро ва давлат ўртасидаги ишончни емириши мумкин. Одамлар профилактика инспекторини ёрдамчи, маҳалла хавфсизлиги учун масъул шахс сифатида эмас, жарима ёзиши керак бўлган ходим сифатида қабул қила бошлайди. Бу эса маҳалла даражасида ҳамкорликни сусайтиради.

Тўртинчидан, бу ҳолат бошқарув маданиятидаги эскича “планбозлик” муаммосини кўрсатади. Давлат хизматининг сифати рақам билан ўлчаниши мумкин, аммо ҳар қандай рақам қонундан устун қўйилмаслиги керак. Айниқса, жазо, маъмурий иш ва фуқаролар ҳуқуқлари билан боғлиқ соҳада “кўп баённома – яхши иш” деган мезон жуда хавфли.

Бешинчидан, масъул идоралар фақат “бундай ҳолат йўқ” дейиш билан чекланмаслиги керак. Улар жадвал ким томонидан тайёрлангани, қандай мақсадда қўлланилгани, ходимлар фаолиятини баҳолашда ундан фойдаланилган-фойдаланилмагани ва фуқароларга нисбатан асоссиз баённомалар тузилган-түзилмаганини очиқ тушунтириши лозим.

Энг тўғри ёндашув – профилактика инспекторлари ишини жазоланган фуқаролар сони билан эмас, ҳуқуқбузарликлар камайиши, маҳалла хавфсизлиги, мурожаатларга муносабат, низоларни қонуний ҳал қилиш ва фуқаролар ишончи билан баҳолашдир.

Жамоатчилик барибир қуруқ статистикага эмас, амалда нима бўлаётганига қарайди. Агар ҳуқуқбузарлик бўлса – қонун ишласин. Агар ҳуқуқбузарлик бўлмаса – “режа” учун фуқаро айбдорга айлантирилмасин.