Душанба куни Исроил Эронга қайта зарбалар бериб, АҚШ президенти Доналд Трампнинг ўт очишни тўхтатиш ҳақидаги очиқ чақириқларига қарамай, тинчлик музокараларида ўз манфаатлари ҳисобга олиниши кераклигини намойиш этишга уринди.

Трамп сўнгги ҳафталарда Эрон билан келишувга эришишга ҳаракат қилмоқда. Бироқ бу музокараларда Исроил бевосита иштирок этмаяпти. Шу сабабли Тел-Авив Вашингтонга аниқ сигнал юборди: Исроил манфаатлари четлаб ўтилса, Эрон билан якуний келишувга эришилмайди.

Исроил Яҳудий университети ҳарбий тарихчиси Дэнни Орбахнинг айтишича, Исроил бу зарбалар орқали АҚШга ўз позициясини эслатмоқчи бўлган.

“Агар келишув Исроил манфаатларини қаттиқ поймол қилса, Исроил музокара столидаги вазиятни издан чиқариб юбориши мумкин”, деди у.

Трамп Исроилни музокаралардан четда қолдирмоқда

Трамп Исроил билан бирга Эронга қарши урушни бошлаганидан уч ой ўтиб Эрон билан сиёсий келишувга эришишга интилмоқда. Аммо у Исроилни бу музокаралардан четда турибди.

АҚШ президенти Исроил бош вазири Бинямин Нетаняхуни музокараларга ҳалал бериши мумкин бўлган ҳарбий ҳаракатлардан тийилишга чақирган. Бу, айниқса, март ойида Исроил Ливанга бостириб кирганидан кейин муҳим аҳамият касб этди.

Эрон эса Вашингтон билан ҳар қандай тинчлик келишувига фақат Ливанда ҳам ўт очиш тўхтатилса рози бўлишини билдирмоқда.

Ўтган ҳафта Нетаняху Трамп билан телефон суҳбатидан кейин Байрутга режалаштирилган ҳаво зарбаларини бекор қилди. Кейинроқ Трамп бу суҳбатда Исроил раҳбарини кескин танқид қилганини тасдиқлади, аммо улар ўртасидаги муносабатлар ҳануз яхши эканини ҳам айтди.

Нетаняхунинг ички танқидчилари эса уни амалда мамлакат суверенитетини заифлаштиришда айблади.

Исроил Ливанда зарба бериш ҳуқуқини сақлаб қолмоқчи

Якшанба куни Исроил Ливандаги нишонларга зарба берди. Эрон эса бу ҳаракатга жавобан Исроилга ракета учирганини билдирди. Шундан сўнг Трамп бу билан можаро тугаши кераклигини айтди.

“Ҳар икки томон ўз зарбасини берди. Исроил зарба берди, Эрон ҳам зарба берди. Бизга яна бири керак эмас”, деди Трамп Axios сайтига.

Бироқ Исроил раҳбарияти Эронга тўғридан-тўғри жавоб зарбаси бермасдан туриб, Теҳронга келажакда Исроилнинг Ливандаги ҳаракатларига таъсир ўтказиш имкони берилиши мумкин, деган хулосага келди.

Reuters билан суҳбатлашган юқори мартабали исроиллик мудофаа мулозимига кўра, Исроил Эроннинг Исроилга ракетали ҳужумлари Ливандаги Исроил зарбаларига “тенг жавоб” сифатида қабул қилинишини истамаган.

Эронга зарба бериш қароридан олдин Нетаняху хавфсизлик ва мудофаа соҳасидаги юқори мансабдорлар билан йиғилиш ўтказган. Унда қисқа муддатли кескинлашувдан кўзланган мақсадлар муҳокама қилинган.

Асосий мақсадлардан бири келажакда АҚШ ва Эрон ўртасидаги эҳтимолий келишув Исроилнинг жанубий Ливанда “Ҳизбуллоҳ”га қарши зарба бериш ва у ерда қўшин сақлаш ҳуқуқини чекламаслигини кўрсатиш бўлган.

Душанба кечаси Исроил ва Эрон ўт очишни тўхтатишга келишганидан сўнг, Нетаняху телевидение орқали қисқа баёнот берди. Унда у агар Эрон яна ҳужум қилса, Исроил куч билан жавоб қайтаришини айтди.

“Мен буни сизларга айтяпман. Шу билан бирга, дўстим президент Трамп билан бўлган яхши суҳбатларимда ҳам буни ҳурмат билан айтаман”, деди Нетаньяху Исроил жамоатчилигига.

Таҳлилчилар: Исроил Эронга қарши узоқ ҳаво кампаниясини ёлғиз давом эттира олмайди

Исроил ва Эрон ўртасидаги қисқа муддатли тўқнашув, шунингдек Нетаняхунинг Трамп талабларига қарамай ҳаракат қилиши, икки консерватив раҳбар ўртасидаги зиддиятлар яна юзага чиққанини кўрсатди.

Манбаларга кўра, Нетаняху шахсий суҳбатларда Трампнинг Эрон бўйича қарорларига таъсир ўтказиш қийинлигини тан олган. У ёрдамчиларига президент қарорларини йўналтириш учун “манёвр имкони йўқ”лигини айтган.

Ҳарбий экспертлар фикрича, Исроил АҚШ ёрдамисиз ҳам Эронга зарба бериш салоҳиятига эга. Аммо бундай ҳаво кампаниясини бир неча ҳафтадан ортиқ давом эттириш учун Вашингтоннинг розилиги ва қўллаб-қувватлови зарур бўлади.

“Исроил бу урушни узоқ вақт ёлғиз давом эттира олмаслиги аниқ. Чунки ўқ-дори сарфланадиган ресурс”, деди Исроил Миллий хавфсизлик тадқиқотлари институти катта илмий ходими Йеҳошуа Калиски.