Эрон олий раҳбари оятуллоҳ Мужтабо Хоманаий отаси ва ўзидан аввалги раҳбар Али Хоманаийнинг ўлими учун қасос олишга чақирди.

Давлат телевидениеси орқали ўқиб эшиттирилган ёзма баёнотида у қасосни «миллатнинг иродаси» деб атади. Бу унинг шу ҳафта отасининг дафн маросимлари бошланганидан бери эълон қилинган илк оммавий мурожаати бўлди.

Али Хоманаий 28 февраль куни, АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши бошланган биринчи кундаги ҳаво зарбасида ҳалок бўлган эди.

Сўнгги кунларда дафн маросимларида қатнашган кўплаб эронликлар АҚШ президенти Дональд Трампни ўлдиришга чақирувчи шиорлар ёзилган плакатларни кўтариб чиқди.

Трамп эса шанба куни бундай режа амалга оширилса, АҚШ жавобан Эроннинг «барча ҳудудларини яксон қилиши ва вайрон этиши» ҳақида огоҳлантирди.

Али Хоманаий жума куни ўзининг туғилган шаҳри Машҳадда дафн этилди.

Унинг ўғли Мужтабо Хоманаий уруш бошланишидан аввалдан бери жамоатчилик олдида кўринмаган. Айрим хабарларда у отаси ҳалок бўлган ҳаво зарбасида оғир жароҳат олгани ва юз қиёфаси ўзгаргани ҳақида миш-мишлар тарқалган.

Бироқ унинг шанба кунги баёноти кескин оҳангда бўлди.

«Биз шаҳид раҳбар ва ушбу икки урушда ҳалок бўлган барча шаҳидларнинг қони учун жиноятчи ва шарманда қотиллардан қасос олишга қасам ичамиз», — дейилган баёнотда.

«Бу масала менинг ёки бошқа расмийларнинг шахсан мавжуд бўлишига боғлиқ эмас. Биз бор бўлайлик ёки бўлмайлик, бу албатта амалга ошади», — деган Мужтабо Хоманаий.

Машҳадда ўтказилган дафн маросимларида Дональд Трампга суиқасд қилишга чақириқлар ҳам янгради.

The Wall Street Journal ва АҚШнинг бошқа оммавий ахборот воситалари шу ҳафта Исроил Вашингтонга Эрон АҚШ президентига суиқасд уюштириш бўйича янги режа ишлаб чиққанини кўрсатувчи разведка маълумотларини тақдим этгани ҳақида хабар берди.

Бироқ Трамп Теҳрон янги суиқасд режасини тузгани ёки разведка маълумотлари Исроилдан олинганини рад этди.

У New York Post нашрига берган интервьюсида «узоқ вақтдан бери Эроннинг ўлдирилиши керак бўлган шахслар рўйхатида биринчи ўринда» турганини айтди.

Уруш 28 февраль куни АҚШ ва Исроилнинг Эронга зарбалари билан бошланган. Бунга жавобан Эрон Исроилга, шунингдек, Форс кўрфазидаги АҚШ объектлари ва иттифоқчиларига ҳужум қилди.

Июнь ойида АҚШ ва Эрон урушни тугатиш бўйича музокараларга йўл очиш мақсадида ўт очишни тўхтатиш ҳақида келишув имзолади.

Бироқ шу ҳафта бошида АҚШ тавсия қилган йўналиш бўйича Уммон сувларидан ўтишга уринган учта тижорий танкерга ҳужум қилинди.

Эрон эса бир неча бор кемалар учун ягона «хавфсиз» йўналиш унинг ҳудудий сувлари орқали ўтишини айтган.

Танкерларга ҳужумдан кейин АҚШ Эронга бир қатор зарбалар берди. Эрон расмийларига кўра, зарбалар оқибатида 17 киши ҳалок бўлган, 115 киши жароҳатланган.

Эрон бунга жавобан Форс кўрфазидаги АҚШ иттифоқчиларига зарбалар берди.

Ўзаро ҳужумлар кескинликни яна оширди ва Трамп ўт очишни тўхтатиш келишуви тугаганини эълон қилди.

Шунга қарамай, АҚШ президенти музокаралар давом этишини айтди. Воситачилар ҳам музокара жараёнини қайта тиклашга уринмоқда.

АҚШ расмийларининг айтишича, Вашингтон воситачилар орқали Эрондан халқаро юк ташиш учун муҳим йўл ҳисобланган Ҳурмуз бўғози очиқ эканини оммавий равишда эълон қилишни ва тижорий кемаларга ўқ узишни тўхтатиш мажбуриятини олишни талаб қилган.

АҚШ оммавий ахборот воситаларига кўра, Эрон расмийлари америкаликларга танкерларга қилинган ҳужумлар хато бўлганини айтган ва воқеада назоратдан чиққан ички гуруҳни айблаган.

Манба: Би-би-си