Вояга етмаган қизга нисбатан жинсий зўравонликда айбланаётган Денов тумани ИИБ ходими Раҳматов Абдуваҳобнинг оиласи экспертиза объектларининг келиб чиқиши ва ҳаракатида жиддий зиддиятлар борлигини айтиб, Ўзбекистон Олий суди раисига мурожаат қилди. Навбатдаги суд мажлиси 15 июлга белгиланган.
Элтузарга PDF ва Word шаклида тақдим этилган бир хил мазмундаги мурожаатда айбланувчининг отаси Файзулло Менгноров ва акаси Асқар Менгноров тергов ҳамда суд жараёнини холис текширишни сўраган. Улар, айниқса, ДНК экспертизасига юборилган намуналар қаердан олингани, пакетлар ким томонидан очилгани ва қайта қадоқлангани юзасидан жавобсиз саволлар борлигини таъкидламоқда.
Элтузар 2026 йил 4 июнда ушбу иш ҳақида хабар берган эди. Ўшанда Раҳматов Абдуваҳоб 6 феврал куни қамоққа олингани, унга Жиноят кодексининг 118-моддаси 4-қисми бўйича айблов қўйилгани айтилган. Оила аъзолари айбловни инкор этиб, Денов тумани прокуратураси катта терговчиси Ш. Ҳафизов билан айбланувчи ўртасида аввалдан хизматга оид зиддият бўлганини даъво қилган.
Яқинларининг айтишича, шу сабабли терговни бошқа ходимга ўтказиш юзасидан вилоят прокуратурасига мурожаат қилинган, аммо улар кутган натижа бўлмаган. Аввалги мақолада расмий идоралар бу иддаоларни тасдиқламагани ҳам алоҳида қайд этилган.
Янги мурожаатда эса оила терговнинг умумий холислигидан ташқари, судда ўрганилаётган биологик ва ДНК экспертизаларига оид ҳужжатлардаги зиддиятларни кўтармоқда.
БИРИНЧИ ЭКСПЕРТИЗАДАН НИМАЛАР ҚАЙТАРИЛГАН?
Мурожаатга кўра, 2026 йил 6 январда суд-биология экспертизасини тайинлаш тўғрисида қарор чиқарилган. Экспертиза 25 январда бошланиб, 4 февралда 23-сонли хулоса билан якунланган.
Оила тақдим этган маълумотда 1 июль куни Денов туман жиноят ишлари бўйича судида эксперт Каромат Холматова сўроқ қилингани айтилади.
Мурожаат муаллифларининг қайд этишича, эксперт дастлабки экспертиза якунида терговчига бир дона гилам парчаси ва эркаклар ички кийимини қайтарганини билдирган. У ички кийимдан кесиб олинган мато бўлаклари ҳамда гиламдан олинган дока намунаси экспертиза тугагач йўқ қилинганини айтгани ҳам аризада келтирилган.
Аммо кейинги ДНК экспертизаси ҳужжатларида айнан ички кийимдан кесиб олинган майда мато бўлаклари ва гиламдан олинган дока тампон яна пайдо бўлгани айтилмоқда.
Шу боис оила асосий саволни қўймоқда: агар мазкур объектлар дастлабки экспертиза пайтида йўқ қилинган бўлса, улар кейинги ДНК экспертизасига қандай ва ким томонидан тақдим этилган?
ТЎРТТА ПАКЕТ, КЕЙИН УЧТА ПАКЕТ
Ҳужжатга кўра, терговчи 11 февраль куни одам ДНКсининг суд-биологик экспертизасини тайинлаш ҳақида қарор чиқарган. Қарорда экспертизага тўртта пакет юборилиши кўрсатилган:
гилам парчасидан олинган биологик намуна, эркаклар ички кийимидан олинган намуна, Раҳматов Абдуваҳобнинг қон намунаси ва сўлак намунаси.
Бироқ оила эксперт Каромат Холматова судда бу намуналарнинг барчасини терговчига бермаганини айтганини таъкидламоқда.
Мурожаатдаги маълумотга кўра, Ҳ.Сулаймонова номидаги экспертиза муассасаси 24 март куни текшириш учун зарур бўлган айрим объектлар тақдим қилинмаганини кўрсатиб, қарорни экспертизасиз қайтарган.
Шу куннинг ўзида терговчи ДНК экспертизасини тайинлаш ҳақида янги қарор чиқарган ва бу сафар учта пакет тақдим этгани айтилмоқда. Улар орасида гилам ва ички кийим, кесиб олинган мато бўлаклари, дока тампон, айбланувчининг қон ҳамда сўлак намуналари бўлган.
Оила бу объектларнинг терговчига қачон, ким томонидан ва қандай процессуал ҳужжат асосида топширилганини аниқлашни талаб қилмоқда.
ПАКЕТДАГИ САНА ВА ФАМИЛИЯ ҲАМ МОС КЕЛМАЙДИ
Мурожаатда ДНК эксперти очган қадоқлардан бирида «Эксперт: Хожанова К.И. 13.02.2025 й.» деган ёзув бўлгани келтирилган.
Бироқ оила иш ҳужжатларида эксперт сифатида Каромат Холматова кўрсатилганини, воқеалар эса 2025 йил декабрь ва 2026 йилда содир бўлганини таъкидламоқда. Шунинг учун қадоқдаги фамилия ва сана техник хато экани ёки бошқа сабаб билан пайдо бўлгани аниқлаштирилиши керак, деган фикр билдирилган.
Жабрланувчидан олинган қон намунасига оид қадоқ ва штрих-код санасида ҳам тушунтириш талаб қиладиган тафовут борлиги айтилмоқда. Оиланинг даъвосича, судда қон намунаси туман прокуратурасида олингани билдирилган, бироқ пакетда вилоят экспертиза марказига тегишли штрих-код қайд этилган.
Бу ҳолатларнинг ҳеч бири ўз-ўзидан далил сохталаштирилганини англатмайди. Бироқ ашёвий далилларнинг келиб чиқиши, қабул қилиниши, қадоқланиши ва бир муассасадан бошқасига берилиш занжири судда аниқ ҳужжатлар билан тушунтирилиши лозим.
ҚОНУН НИМА ДЕЙДИ?
Жиноят-процессуал кодексининг 180-моддасига кўра, экспертиза тайинлаш тўғрисидаги қарорда экспертизага юборилаётган объектлар қачон, қаерда ва қандай ҳолатда топилгани ёки олингани кўрсатилиши керак. Кодекснинг 208-моддаси далилларни сақлаш ва жўнатишда уларнинг йўқолиши, бузилиши ёки бошқа объектлар билан аралашиб кетишининг олдини олиш чоралари кўрилишини талаб қилади.
 
Айбланувчи ва унинг ҳимоячиси эксперт хулосаси билан танишиш, экспертга қўшимча саволлар қўйиш ҳамда қўшимча ёки қайта экспертиза тайинлашни сўраш ҳуқуқига эга.
 
Оила мурожаатида Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 21 февралдаги қарори 72-сон деб кўрсатилган. Бироқ LexUZда «Суд экспертизаси тадқиқотларини ўтказиш тартиби тўғрисидаги намунавий низом» 73-сон қарор билан тасдиқланган. Низомнинг 13-банди экспертизага қарор, тадқиқот объектлари ва зарур иш материаллари тақдим этилишини талаб қилади; 18-банд эса материалларни расмийлаштиришда тадқиқот ўтказишга тўсқинлик қилувчи камчиликлар аниқланса, уларни бартараф этиш тартибини белгилайди.
ТУНГИ ТЕРГОВ ҲАМ САВОЛ ОСТИДА
Оила Раҳматов Абдуваҳоб 6 февралга ўтар кечаси уйидан олиб кетилиб, тун ярмидан эрталаб соат 7 гача тергов қилинганини даъво қилмоқда. Улар ИИБ ва прокуратура биноларидаги видеокузатув ёзувларини сақлаб қолиш ҳамда мустақил мутахассислар иштирокида текширишни сўраган.
Жиноят-процессуал кодексининг 88-моддаси, истисно ҳолатлардан ташқари, кеч соат 22:00 дан эрталаб 06:00 гача тергов ҳаракатларини ўтказишни тақиқлайди. Истиснолар жиноятнинг олдини олиш, излар йўқолиши ёки гумон қилинувчининг қочиб кетиши хавфи каби кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларни қамраб олади.
Шу сабабли тунги тергов ҳақиқатан ўтказилган бўлса, унинг қайси кечиктириб бўлмайдиган асос билан амалга оширилгани процессуал ҳужжатларда акс этган-этмагани муҳим аҳамият касб этади.
ЭКСПЕРТ НЕГА КЕЙИНГИ МАЖЛИСГА КЕЛМАДИ?
Мурожаатда 8 июль куни бўлиб ўтган суд мажлисига ҳимоя томони терговчи ва экспертни чақириш ҳақида илтимоснома киритгани айтилган.
Терговчи судда қатнашган, аммо эксперт Каромат Холматова келмаган. Оилага кўра, терговчи бир қатор саволларга тегишли ҳаракатларни эксперт амалга оширганини айтиш билан чекланган. Эксперт иштирок этмагани сабабли ҳимоя томонининг намуналар тақдирига оид саволлари очиқ қолган.
Мурожаат муаллифлари ҳимоячилар томонидан киритилаётган илтимосномалар қаноатлантирилмаётганини ҳам даъво қилмоқда. Ишни кўриш 15 июлга қолдирилган.
Оила Олий суд раисидан экспертиза материаллари ва ашёвий далиллар ҳаракатини тўлиқ текшириш, тергов ҳамда суд жараёнида холислик таъминланишига кўмаклашишни сўраган.
Элтузар мазкур мурожаатда келтирилган даъволарни мустақил равишда тасдиқлай олмайди. Жиноят-процессуал кодексига кўра, шахснинг айби қонуний кучга кирган суд ҳукми билан аниқланмагунга қадар у айбсиз ҳисобланади.
Элтузар Денов тумани прокуратураси, Сурхондарё вилояти прокуратураси, жиноят ишлари бўйича Денов туман суди ва тегишли экспертиза муассасаларини ҳужжатларда кўтарилган саволларга очиқ муносабат билдиришга чақиради. Расмий муносабат тақдим этилса, у тўлиқ ёки мазмунан хабарга қўшилади.
Таҳрир изоҳи: мурожаатда вояга етмаган жабрланувчи ва унинг оиласининг шахсий ҳаётига оид, мустақил тасдиқланмаган қатор айбловлар ҳам келтирилган. Жамоат манфаатига бевосита дахлдор бўлмагани ва вояга етмаган шахснинг дахлсизлигини ҳимоя қилиш мақсадида бу иддаолар хабарга киритилмади.