БОЛАНИ ҲИМОЯ ҚИЛА ОЛМАГАН ТИЗИМ ҲАМ ЖАВОБ БЕРСИН
Намангандаги жиноят жамиятни ҳушёрликка чорлади: болани ҳимоя қила олмаган тизим ҳам жавобгар бўлиши керак. Ўзбекистон қонунларида ўлим жазоси тақиқланганига қарамай, жавобгарликни кучайтириш ва болалар хавфсизлигини амалий таъминлаш талаб этилмоқда.
Намангандаги воқеа ҳақидаги хабар жамиятни ларзага солди. Саида Мирзиёева бундай жиноятлар учун ҳатто ўлим жазоси қўлланиши кераклигини айтди. Бу ғазабни тушуниш мумкин. Бироқ Ўзбекистон Конституциясида ўлим жазоси тақиқланган. Шу боис бу баёнотни жиноятга қонун доирасидаги энг оғир жазони қўллаш ва жавобгарликни кучайтиришга чақириқ сифатида тушуниш зарур.
Энг оғир жазо ҳақидаги ваъда терговнинг ўрнини босмайди. Айб судда исботланиши, боланинг шахси ва қадр-қиммати ҳимоя қилиниши шарт. Шу билан бирга, болани асраш вазифаси зиммасида бўлганлар нимани билгани, нимани кўрмагани ёки нимани яширгани ҳам текширилиши керак. Агар бепарволик ёки жиноятни яшириш аниқланса, ҳар бир масъул қонун олдида жавоб берсин.
Болалар хавфсизлиги фақат жиноятдан кейинги қаттиқ баёнот билан таъминланмайди. Ҳар бир мурожаат ўз вақтида эшитилиши, хавф белгиси текширилиши ва бола ёлғиз қолдирилмаслиги керак.
Дунёда қандай жазолар бор?
«Педофилия» умумий атама; қонунлар жазони аниқ содир этилган қилмишга қараб белгилайди. Масалан, Англия ва Уэльсда 13 ёшга тўлмаган болани зўрлаш учун энг юқори жазо – умрбод қамоқ; АҚШ федерал қонунида айрим оғирлаштирилган болага нисбатан жинсий зўравонлик жиноятлари учун камида 30 йилдан умрбод қамоққача жазо назарда тутилган. Сингапурда 14 ёшга тўлмаган болага нисбатан қонунда кўрсатилган жинсий кириш жинояти учун 20 йилгача қамоқ, шунингдек жарима ёки қамчи билан жазолаш белгиланган.
Жазо қанчалик оғир бўлмасин, жиноят фош этилсин, айбдор судда жавоб берсин, болаларни ҳимоя қилишга масъул тизим эса ўз хатосини яшира олмасин.
Фикр билдириш учун Telegram каналимизга қўшилинг