(Москвадаги бу ҳисоб-китоб кўзга кўринаётган фактларга таянади.)

АҚШ разведкасининг махфий баҳоларига кўра, Владимир Путин Эрон уруши натижасида Америка Қўшма Штатлари сезиларли даражада заифлашган, деб ҳисобламоқда. Россия президенти ҳозирги вазиятни Европада АҚШ манфаатлари ва унинг иттифоқчиларига қарши босимни кучайтириш учун имконият сифатида кўраётгани айтилмоқда.

Мазкур разведка баҳоси шу ҳафта бошида Марказий разведка бошқармаси – CIA директори Жон Рэтклиффнинг Москвага олдиндан эълон қилинмаган ташрифидан бевосита олдин тайёрланган.

Аввал хабар берганимиздек, Рэтклифф АҚШ ҳарбий самолётида Россия пойтахтига бориб, ФСБ раҳбари Александр Бортников билан учрашган.

У учрашувда Россиянинг Украинадаги ҳарбий аҳволи ёмонлашаётгани ҳақида кескин баҳони етказган ва вазият янада оғирлашмасидан олдин Москвани музокаралар орқали келишувга эришишга чақирган.

НЕГА ПУТИН АҚШНИ ЗАИФЛАШГАН ДЕБ ҲИСОБЛАМОҚДА?

Москвадаги бу ҳисоб-китоб шунчаки тахминларга эмас, кўзга кўринаётган ҳолатларга асосланмоқда.

Эрон урушида 18 нафар америкалик ҳарбий хизматчи ҳалок бўлган.

АҚШ уруш вазирининг маълумотига кўра, Вашингтон можарога 37,5 миллиард доллардан ортиқ маблағ сарфлаган. Айрим кенгроқ ҳисоб-китобларда эса «Operation Epic Fury» операциясининг умумий харажатлари 100 миллиард доллардан ошган бўлиши мумкинлиги айтилмоқда.

The Guardian нашри хабар беришича, АҚШ Ҳарбий-денгиз кучлари жанговар харажатларни қоплаш учун ҳатто ўз ҳарбий хизматчиларига маош тўлаш учун ажратилган маблағларнинг бир қисмини бошқа мақсадларга йўналтиришга мажбур бўлган.

Бу эса жиддий молиявий босим аломати сифатида баҳоланмоқда.

Эрон зарбалари Форс кўрфази минтақасидаги Американинг қатор разведка объектларини вайрон қилган.

Ҳурмуз бўғози ҳамон ёпиқ бўлиб, бу глобал энергия оқимларига жиддий таъсир кўрсатмоқда.

Шунингдек, АҚШ кучлари Форс кўрфазидаги айрим зарар кўрган базаларини таъмирламасдан тарк этаётгани ҳақида ҳам хабарлар пайдо бўлган.

Москва нуқтаи назаридан қаралганда, Американинг бир вақтнинг ўзида бир нечта йўналишда ортиқча куч сарфлаётгани ҳақидаги тасаввур шунчаки тахмин эмас.

Бу ҳолат кўзга кўриниб турибди.

БУ НИМАНИ АНГЛАТАДИ?

Бу разведка баҳосини Россия НАТОга ҳужум қилишга тайёрланаётганининг тўғридан-тўғри белгиси сифатида қабул қилиш масаланинг моҳиятини четлаб ўтиш бўлади.

Рэтклифф Москвага етказган асосий хабарлардан бири Россия армиясининг Украинадаги ҳарбий натижалари Кремль тасаввур қилаётганидан анча ёмон экани ҳақида бўлган.

Маълумотларга кўра, Россия қўшинлари 18 ой мобайнида Украина ҳудудининг бор-йўғи бир фоизини қўлга киритган, фронтдаги йўқотишлар эса жуда катта бўлган.

Агар Путинга Россия разведка хизматлари Ғарбнинг заифлиги ҳақида бўрттирилган тасвирни етказиб, Россиянинг ўз йўқотишларини камайтириб кўрсатаётган бўлса, у ҳолда Кремлнинг таҳдидларга берган баҳоси аниқ стратегик ҳисоб-китобдан кўра ички нотўғри ахборот маҳсулотига айланиши мумкин.

Путиннинг энг эҳтимолий мақсади уруш эмас, балки музокараларда устунликка эришиш бўлиши мумкин.

АҚШ заифлашгани ва НАТОнинг ҳимоясида заиф нуқталар борлигини намойиш қилиш орқали Москва Вашингтонга босим ўтказиб, уни Украинани Россия учун қулайроқ шартларда келишувга ундашга мажбур қилишга ҳаракат қилиши мумкин.

Бу ерда эскалация таҳдиди – музокара қуроли вазифасини бажаради.

Мақсад – Ғарбнинг Украинани қўллаб-қувватлашни давом эттириш харажатларини Россия талаб қилаётган муросага келиш харажатларидан юқорироқдек кўрсатиш.

Бу ҳисоб-китоб иш берадими-йўқми, асосан икки омилга боғлиқ:

НАТО қанчалик бирдам қолиши ва Вашингтон бир вақтнинг ўзида икки фронтда узоқ муддатли қарама-қаршиликни давом эттиришга қанчалик тайёр эканига.