2026 йилнинг январь–август ойларида Ўзбекистонга тижорат мақсадида 310 мингдан ортиқ хориж фуқароси келган. Уларнинг мутлақ кўпчилиги – қарийб 90 фоизи Афғонистон ҳиссасига тўғри келади.

Ўзбекистон Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, саккиз ой давомида Афғонистондан мамлакатга тижорат мақсадида 281 мингдан зиёд киши ташриф буюрган.

Бу дегани, Ўзбекистонга ҳар ўнта бизнес ташрифидан қарийб тўққизтаси Афғонистон фуқаролари ҳиссасига тўғри келган.

Афғонистондан кейин – Туркманистон

Рўйхатда иккинчи ўринни катта фарқ билан Туркманистон эгаллаган. Бу мамлакатдан Ўзбекистонга тижорат мақсадида 21 мингдан зиёд киши келган.

Учинчи ўринда Тожикистон – саккиз ойда қарийб 6 минг нафар тожикистонлик Ўзбекистонга бизнес мақсадида ташриф буюрган.

Қирғизистон ва Қозоғистон кўрсаткичлари эса анча паст бўлиб, бир неча юздан бир неча минггача ташрифни ташкил қилган.

Қизиғи, Россия ва Туркия каби Ўзбекистоннинг йирик иқтисодий ҳамкорларидан тижорат мақсадида келганлар сони нисбатан кам: Россиядан 332, Туркиядан эса 290 киши қайд этилган. Бошқа давлатлардан жами мингдан сал кўпроқ киши келган.

Афғонистон билан савдо алоқалари кенгаймоқда

Афғонистон фуқароларининг бундай катта устунлиги икки мамлакат ўртасида чегара савдоси ва тадбиркорлик алоқалари фаоллашаётган бир даврга тўғри келмоқда.

Яқинда Ўзбекистон ва Афғонистон тадбиркорлари ўртасидаги ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун янги молиявий платформа ташкил этилиши маълум қилинган.

Тизим Афғонистоннинг Ghazanfar Bank банки билан ҳамкорликда ишлаши кўзда тутилган. Унга кўра, товар учун тўлов ўзбекистонлик сотувчига юк Афғонистон билан чегарадаги асосий савдо нуқталаридан бири – Ҳайратонга етиб борганидан кейин ўтказилади.

Рақамлар нимани кўрсатади?

Статистика Афғонистоннинг Ўзбекистон учун нафақат қўшни давлат, балки трансчегаравий савдо ва кичик бизнес алоқалари нуқтаи назаридан ҳам алоҳида аҳамият касб этаётганини кўрсатади.

Айни пайтда «тижорат мақсадида ташриф» кўрсаткичини икки мамлакат ўртасидаги умумий савдо ҳажми билан тенглаштириш тўғри эмас. Масалан, Россия ва Туркия билан савдо ҳажми катта бўлишига қарамай, ушбу давлатлардан айнан шу тоифада қайд этилган ташрифлар сони бир неча юз кишини ташкил қилган.

Шунга қарамай, 281 мингдан ортиқ ташриф ва умумий кўрсаткичдаги қарийб 90 фоизлик улуш Афғонистоннинг Ўзбекистон билан чегара савдосидаги ўзига хос ўрнини яққол намоён қилмоқда.